Τρυφερή, διαφωτιστική ταινία που μας προσκαλεί στον φιλόξενο μικρόκοσμο του Adamant, ενός ξεχωριστού, πλωτού κέντρου ψυχικής υγείας στη μέση του Σηκουάνα, στην καρδιά του Παρισιού.

Στο Ποταμόπλοιο – Sur l’Adamant – On the Adamant
Ντοκιμαντέρ
Έτος: 2023
Χώρα: Γαλλία, Ιαπωνία
Διάρκεια: 109′
Σκηνοθεσία: Νικολά Φιλιμπέρ
Διανομή: Cinobo
Πρεμιέρα: 14 Μαρτίου 2024

6,9/10    (από 757 αξιολογήσεις)

Διαβάστε ΕΔΩ τις κριτικές των ελληνικών ΜΜΕ για την ταινία (από το yourate.gr).

…Πάνω «Στο Ποταμόπλοιο» όμως, ο Νικολά Φιλιμπέρ έχει αγκυροβολήσει σε ένα παράλληλο σύμπαν. Ο Γάλλος σκηνοθέτης φιλοτεχνεί με ευαισθησία και συμπάθεια ένα λεύκωμα με τις προσωπογραφίες όσων απαρτίζουν την ψυχή σε ένα μοντέρνο κατασκεύασμα. Και δεν μιλάμε απαραίτητα για το καλαίσθητο κτίσμα, αλλά γι’ αυτό καθαυτό το ντοκιμαντέρ που δεν προσποιείται πως είναι τίποτα παραπάνω από μια αφτιασίδωτη κι ανεπιτήδευτη ματιά στη λειτουργεία του κέντρου. Μια ματιά η οποία παρά τον ακατέργαστο χαρακτήρα της δεν στερείται ευαισθησίας και ενσυναίσθησης σε σχέση με το προσωπικό και ασθενείς. Τα πάντα μεταξύ τους μοιάζει να λειτουργούν χάρη σε μια παγιωμένη σχέση εμπιστοσύνης που, αν και κρύβει πίσω της πολλή βιοχημεία, προκύπτει κατά βάση απ’ τη διάθεση για επικοινωνία. Από την μεριά των θεραπόντων για να κατανοήσουν, από την μεριά των ασθενών για να επικοινωνήσουν τις ιδέες, τις απόψεις, τη μουσική, τους στίχους και το χρώμα που έχουν μέσα τους, σε μια καταπραϋντική στις περισσότερες των περιπτώσεων διαδικασία. Η συμμετοχή σε κάθε είδους καλλιτεχνικές δραστηριότητες έχει υποκαταστήσει μεγάλο μέρος απ’ τις συνεδρίες που θα περίμενε κανείς να λαμβάνουν χώρα στον «Αδάμαντα».
Η τέχνη γίνεται θεραπευτικό μέσο, αλλά ο Φιλιμπέρ δεν ασχολείται τόσο με το art therapy όσο με τα όρια ενός συστήματος ιδρυμάτων που παλεύει για αποϊδρυματοποίησή του μέσα από ανθρωποκεντρικές μεθόδους, αλλά κι ένα ψυχολογικό αντίστοιχο του ορατού φάσματος. Τα πιο ενδιαφέροντα για κάποιον που τον ενδιαφέρει τι βλέπει, δεν βρίσκονται σ’ αυτά που μπορεί να συλλάβει ο ίδιος με το αισθητήριό του μα στα αόρατα. Έτσι κι εδώ όσοι ανεβούν «Στο Ποταμόπλοιο», έστω από γνήσια και γόνιμη ανθρώπινη περιέργεια, μπορούν να αναγνώσουν με σαφήνεια τις αποκλίσεις από τη δική τους φερόμενη αποδεκτή συμπεριφορά. Αποκλίσεις που ξεκινούν από τις παραισθήσεις και τη μεγαλομανία, αλλά προσπερνώντας το κανονικό μπορούν φτάσουν μέχρι την απόλυτη διαύγεια, την αβάσταχτη ειλικρίνεια και ό,τι είναι αληθινό. Και το όμορφο με την ταινία του Φιλιμπέρ είναι ότι έχει αρκετές στιγμές που δεν καταλαβαίνεις σε ποιο σημείο αυτού του φάσματος βρίσκεσαι.
Το αυτό ισχύει και για το κινηματογραφικά πια εγχείρημα, μιας και ως θέαμα προκαλεί αδιαμφισβήτητα ό,τι έχει συνηθίσει κανείς να βλέπει στην οθόνη. Γεγονός που σ’ ένα βαθμό δικαιολογεί τα ερωτηματικά που σηκώθηκαν μετά τη βράβευσή του με την κορυφαία διάκριση στο περσινό Φεστιβάλ του Βερολίνου (ανάμεσα σ’ αυτούς που απόρησαν ήταν κι ο ίδιος ο σκηνοθέτης). Το «Ποταμόπλοιο» όμως πέραν του ότι αποτελούσε μια ασφαλή και «σύγχρονη» βράβευση, κρύβει μέσα του κάτι αληθινά συγκινητικό για όσους μπορούν να αντέξουν την μπαναλιτέ της παρατήρησης. Ξεπερνά κατά πολύ το ειδικό του ενδιαφέρον χάρη στην εγγύτητα που επιτυγχάνει μια αξιοθαύμαστη σκηνοθετική μέθοδος και συμπληρώνει τη διεισδυτική ματιά με μια αίσθηση αισιοδοξίας, ελευθερίας, ακόμη κι επιτεύγματος για το πλήρωμα του «Αδάμαντα»… – Θοδωρής Καραμανώλης  (cinemagazine.gr) – 3,5/5

…Η ταινία δεν εστιάζει τόσο στην ίδια την ύπαρξη και τη λειτουργία του Ανταμάν, όσο στους μόνιμους επισκέπτες του, άνδρες και γυναίκες διαφόρων ηλικιών και καταβολών, όλοι με μια διαφορετική προσέγγιση της πραγματικότητας και του χρόνου, που τους και τις καθιστά έκπτωτους από την κοινωνική κανονικότητα, ό,τι κι αν αυτό έχει αποφασιστεί να σημαίνει.
Οι ήρωες του Φιλιμπέρ είναι ανεξάντλητα γοητευτικοί, όχι λιγότερο χάρη στην υπομονή και την τρυφερότητα με την οποία ο ανοιχτόκαρδος σκηνοθέτης τους παρατηρεί. Καθώς, όμως, εκείνοι κι εκείνες αποτελούν ολόκληρη την αφήγηση της ταινίας του, είτε πρόκειται για τον κομψότατο άνδρα που πιστεύει ότι υπήρξε ο βαν Γκογκ, είτε για τον Πασκάλ, βέβαιο πως ζουν μέσα σ’ ένα πραγματικό «Τρούμαν Σόου», η ταινία δεν μπορεί ν’ αποφύγει την εργαλειοποίησή τους, μεταβάλλοντάς τους, σίγουρα από υπερβολικό ζήλο, σε αξιοπερίεργα προς μελέτη ή ψυχαγωγία. – Λήδα Γαλανού (FLIX) – 2,5/5

…Υπάρχει, λοιπόν, στιγμιότυπο στην ταινία όπου ασθενής εκθειάζει παλιά τηλεοπτική εκπομπή που άφηνε την κάμερα ανοιχτή για να καταγράφει τους ανθρώπους και επισημαίνει πανηγυρικά την αλήθεια και τη σπουδαιότητα της πρακτικής εκείνης. Ποιος ο λόγος συμπερίληψης του συγκεκριμένου αποσπάσματος στο τελικό cut της ταινίας, πέρα από την ικανοποίηση του ναρκισσισμού του δημιουργού της; Αφού αφήνει την κάμερα ανοιχτή για να καταγράψει τους επιβάτες του Αδάμαντα, το συμπέρασμα που βγαίνει είναι ότι πράττει κι αυτός κάτι «αληθινό» και «σπουδαίο», σωστά;
Για να μη μακρηγορήσουμε, υπάρχει η κοινωνικά ευαίσθητη δημιουργία και υπάρχει και η δημιουργική εκμετάλλευση ενός ευαίσθητου κοινωνικού θέματος που μπορεί να φέρει (και) τη φεστιβαλική καταξίωση, ειδικά σε κινηματογραφικές εποχές που προκρίνεται αξιολογικά και χαιρετίζεται κριτικά το θέμα για το οποίο μιλάς και όχι το πώς μιλάς γι’ αυτό. Το On the Adamant κλίνει περισσότερο προς τη δεύτερη κατηγορία και κερδίζει δικαιωματικά μια θέση στο βάθρο των χειρότερων βραβεύσεων του Φεστιβάλ Βερολίνου εντός του 21ου αιώνα – το Touch me not βρίσκεται στην κορυφή, αλλά νιώθει την ανάσα του. – Γιάννης Βασιλείου (Lifo) – 1,5/5

Περισσότερες πληροφορίες για την ταινία (δημοσιεύματα, συνεντεύξεις, δελτία τύπου, φωτογραφίες, παραλειπόμενα, ΟΛΕΣ οι ΠΛΗΡΕΙΣ κριτικές κ.α.) θα δημοσιεύονται σταδιακά στο n7t.movie.blog. Πρόσβαση στις πληροφορίες αυτές έχει μόνο ο διαχειριστής, με χρήση των κωδικών του.